Lojistik sektöründe maliyetleri artıran en önemli unsurlardan biri, çoğu zaman doğrudan fark edilmeyen boş kilometredir.

Bir ticari aracın yük taşımadan yaptığı her kilometre; yakıt, sürücü zamanı, bakım, lastik, amortisman ve operasyon maliyeti anlamına gelir. Araç boş olsa bile işletme giderleri devam eder.

Bu nedenle lojistikte verimlilik yalnızca bir yükün A noktasından B noktasına ne kadar hızlı taşındığıyla değil, aracın operasyon boyunca ne kadar verimli kullanıldığıyla da ölçülmelidir.

Boş Kilometre Nedir?

Boş kilometre, bir taşıma aracının üzerinde ticari yük bulunmadan katettiği mesafeyi ifade eder.

Örneğin İstanbul’dan Ankara’ya yük götüren bir tırın, dönüşte yük bulamadan İstanbul’a geri gelmesi durumunda dönüş yolculuğunun tamamı boş kilometre olarak değerlendirilir.

Benzer şekilde bir aracın mevcut konumundan yükleme noktasına ulaşmak için yaptığı mesafe de operasyon açısından boş kilometre oluşturabilir.

Bir taşıma yalnızca yükleme ve teslimat arasındaki mesafeden oluşmaz.

Gerçek operasyon;

aracın mevcut konumu + yükleme noktasına ulaşım + taşıma mesafesi + teslimat sonrası yeni yük veya dönüş rotası

birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkar.

Boş Araç Gerçekten Boş mu?

Araçta yük olmaması, maliyet oluşmadığı anlamına gelmez.

Araç boş şekilde hareket ederken de;

• yakıt tüketir,

• sürücü çalışmaya devam eder,

• lastikler aşınır,

• bakım kilometresi ilerler,

• araç değer kaybeder,

• otoyol ve köprü ücretleri oluşabilir,

• zaman kaybı meydana gelir.

Dolayısıyla taşıyıcı açısından boş kilometre de maliyetlidir.

Bu maliyetin bir şekilde karşılanması gerektiğinden, boş kilometre oranı arttıkça taşıma fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşur.

Basit Bir Örnek

Bir aracın Bursa’da olduğunu düşünelim.

Araç İstanbul’dan yük alacak ve Ankara’ya teslimat yapacak olsun.

Aracın;

Bursa’dan İstanbul’a yük almak için gitmesi,

İstanbul’dan Ankara’ya yükü taşıması,

teslimattan sonra Ankara’dan yeni yük bulamaması halinde başka bir bölgeye boş şekilde hareket etmesi gerekebilir.

Gönderici açısından bakıldığında yalnızca İstanbul–Ankara taşıması görülür.

Ancak taşıyıcının gerçek operasyonu bundan daha uzundur.

Taşıyıcının teklif verirken yalnızca yükün taşıma mesafesini değil, araca ulaşım ve operasyon sonrası oluşabilecek kilometreleri de hesaba katması gerekir.

Bu nedenle aynı rota için farklı taşıyıcılardan farklı fiyatlar gelmesi son derece normaldir.

Boş Kilometre Nakliye Fiyatlarını Nasıl Etkiler?

Nakliye fiyatları birçok değişkene bağlı olarak oluşur.

Yakıt maliyetleri, sürücü giderleri, araç tipi, yük özellikleri, güzergâh, teslimat süresi ve piyasa koşullarının yanında aracın yükleme noktasına olan mesafesi de önemlidir.

Yükleme noktasına 20 kilometre uzaklıktaki bir araç ile 250 kilometre uzaklıktaki bir aracın aynı operasyon için maliyet yapısı farklı olabilir.

Bu yüzden lojistikte doğru fiyatı oluşturmanın önemli unsurlarından biri, yük ile uygun aracın mümkün olduğunca doğru eşleştirilmesidir.

Araç yükleme noktasına ne kadar uygun bir konumdaysa, gereksiz kilometre ihtimali de o kadar azalabilir.

Dönüş Yükünün Önemi

Karayolu taşımacılığında maliyetleri etkileyen önemli konulardan biri de dönüş yüküdür.

Bir taşıyıcı İstanbul’dan İzmir’e yük götürdüğünde İzmir’den İstanbul yönüne uygun bir yük bulabiliyorsa aracını daha verimli kullanabilir.

Dönüş yükü bulunamadığında ise taşıyıcı iki seçenekle karşılaşabilir.

Ya araç boş dönecek ya da yeni bir yük bulabilmek için farklı bir bölgeye hareket edecektir.

Her iki durumda da operasyon maliyeti artabilir.

Bu nedenle lojistik ağlarında yüklerin ve araçların daha görünür hale gelmesi, yalnızca taşıyıcıların değil göndericilerin de dolaylı olarak faydasına olabilir.

Boş Kilometrenin Çevresel Etkisi

Boş kilometre yalnızca ekonomik bir problem değildir.

Yük taşımayan bir aracın hareket etmeye devam etmesi gereksiz yakıt tüketimine ve buna bağlı emisyon oluşumuna neden olur.

Dolayısıyla daha verimli yük–araç eşleşmesi;

maliyetlerin azaltılmasına,

mevcut taşıma kapasitesinin daha verimli kullanılmasına

ve gereksiz araç hareketlerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Lojistik sektöründe sürdürülebilirlik konuşulurken yalnızca yeni nesil araç teknolojilerine değil, mevcut araçların ne kadar verimli kullanıldığına da bakmak gerekir.

Dijitalleşme Boş Kilometreyi Nasıl Azaltabilir?

Geleneksel nakliye operasyonlarında yük sahibi çoğu zaman sınırlı sayıdaki taşıyıcıyla iletişim kurar.

Taşıyıcı ise kendi çevresindeki yükleri telefon, mesajlaşma grupları veya mevcut iş bağlantıları üzerinden bulmaya çalışabilir.

Bu yapı nedeniyle bir bölgede boş araç bulunurken, aynı bölgede araç arayan başka bir göndericinin bundan haberi olmayabilir.

Dijital lojistik sistemleri bu noktada önemli bir avantaj sağlayabilir.

Yük taleplerinin ve taşıyıcı kapasitesinin dijital ortamda yönetilmesi sayesinde;

• yükleme bölgesine yakın araçlar değerlendirilebilir,

• farklı taşıyıcılardan teklifler alınabilir,

• uygun araç tipi daha doğru belirlenebilir,

• operasyon planlaması hızlandırılabilir,

• boş araç kapasitesinin değerlendirilme ihtimali artırılabilir.

Teknoloji boş kilometreyi tamamen ortadan kaldıramaz.

Ancak doğru veri ve doğru eşleşme ile gereksiz kilometrelerin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Taşıyalımabi Bu Sürece Nasıl Yaklaşıyor?

Taşıyalımabi'de gönderici taşıma talebini dijital olarak oluşturur.

Yükün çıkış ve varış noktası, yük bilgileri, araç ihtiyacı ve operasyon detayları doğrultusunda uygun taşıyıcılardan teklifler alınır.

Taşıyıcılardan gelen teklifler değerlendirilerek göndericiye uygun taşıma seçeneği sunulur.

Buradaki amaç yalnızca en düşük teklifi bulmak değildir.

Operasyonun gerçekleştirilebilir olması, uygun araç kullanılması, doğru taşıyıcının seçilmesi ve toplam lojistik maliyetinin dengeli şekilde yönetilmesi önemlidir.

Yük ve araç bilgilerinin daha düzenli şekilde değerlendirilmesi, taşıma kapasitesinin daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabilir.

En Ucuz Teklif Her Zaman En Verimli Teklif Değildir

Lojistik satın alımlarında yalnızca teklif fiyatına bakmak yanıltıcı olabilir.

Bir taşıyıcı yükleme noktasına çok uzak olabilir.

Başka bir taşıyıcının aracı ise aynı bölgede boş durumda bulunabilir.

İlk taşıyıcının kilometre maliyeti daha yüksek olurken ikinci taşıyıcı operasyonu daha verimli gerçekleştirebilir.

Bu nedenle modern lojistik yönetiminde temel soru yalnızca;

“Bu yük kaç liraya taşınır?”

olmamalıdır.

Aynı zamanda;

“Bu yük hangi araçla, hangi taşıyıcıyla ve nasıl daha verimli taşınabilir?”

sorusu da sorulmalıdır.

Sonuç

Boş kilometre, lojistik sektörünün görünmeyen ancak önemli maliyetlerinden biridir.

Araçların yük olmadan yaptığı her kilometre yakıt, zaman ve operasyon maliyeti oluşturur.

Bu maliyet sonunda taşıyıcıyı, göndericiyi ve genel olarak lojistik ekosistemini etkiler.

Daha verimli bir lojistik sistemi için yüklerin doğru araçlarla eşleştirilmesi, dönüş yüklerinin artırılması, taşıma kapasitesinin daha görünür hale gelmesi ve operasyonların dijital olarak yönetilmesi giderek daha önemli hale geliyor.

Taşıyalımabi, gönderici ve taşıyıcı arasındaki süreçleri dijitalleştirerek taşıma operasyonlarının daha şeffaf, daha düzenli ve daha verimli yönetilmesini hedefliyor.

Taşıma talebinizi oluşturun, uygun taşıma seçeneklerini değerlendirin ve lojistik operasyonunuzu Taşıyalımabi ile yönetin.

Taşıyalımabi
Tıkla Gelsin, Yükle Gitsin.